Jak uczyć tak, by naprawdę rozwijać kompetencje przyszłości? Prof. Stanisław Czachorowski stawia na współpracę (wykraczającą poza „pracę w grupie”), komunikację w epoce postpiśmienności oraz metodę naukową: od hipotezy po weryfikację danych i demaskowanie fake newsów. Pokazuje, jak mądrze wykorzystywać AI — od wspólnego e-booka z notatkami po audiodeskrypcję i materiały uzupełniające — oraz gdzie technologia realnie oszczędza czas. Mówi też o odwadze eksperymentowania i akceptacji błędu jako naturalnego etapu uczenia się. W wywiadzie znajdziesz praktyki do wdrożenia od zaraz, na uczelni i w szkole.
Czego dowiesz się z tego tekstu?
- Jak uczyć prawdziwej współpracy i rozwijać komunikację w epoce postpiśmienności, a nie tylko realizować pracę w grupach.
- Jak wdrażać metodę naukową na zajęciach: od hipotezy i doboru metod po analizę danych oraz demaskowanie fake newsów.
- Jak mądrze wykorzystać AI w dydaktyce: wspólny e-book z notatkami, audiodeskrypcja, mapy myśli i materiały uzupełniające.
- Gdzie technologia realnie oszczędza czas nauczyciela/wykładowcy oraz jak budować kulturę eksperymentu i akceptacji błędu.
Na koniec – otrzymasz sprawdzone materiały i webinary, które warto włączyć do praktyki.
Jakie działania są dziś kluczowe dla budowania kompetencji przyszłości uczniów i nauczycieli?
prof. Stanisław Czachorowski: Kluczowe są: współpraca (wykraczająca poza samą „pracę w grupie”), komunikacja dostosowana do epoki „nowej mówioności” i postpiśmienności, krytyczne myślenie oraz praktyczne stosowanie metody naukowej – od sformułowania celu i hipotez, przez dobór materiału i metod, analizę oraz dyskusję wyników, po porównanie z istniejącymi danymi. Do tego dochodzi weryfikacja informacji i wykrywanie fake newsów oraz otwartość i odwaga eksperymentowania.
Z jakich narzędzi korzysta Pan najczęściej w pracy ze studentami: webinary na żywo, nagrania, scenariusze, karty pracy, e-booki? Dlaczego?
Najczęściej prowadzę webinary na żywo w formule hybrydowej – część studentów jest w sali, część łączy się online (choroba, praca w laboratorium). Nagrania archiwizuję, by każdy mógł wrócić do treści w dowolnym momencie. Zachęcam też do wspólnego e-booka z notatkami: nie tylko slajdy i audiodeskrypcja z podsumowaniem czy mapą myśli, lecz współredagowane poprawki, uzupełnienia i dodatki. To aktywne przetwarzanie treści, które dziś świetnie wspiera AI. Zamiast wymuszać w stylu „notuj, bo będzie na egzaminie”, proponuję mądrą współpracę z użyciem narzędzi AI.
Jakie mity o edukacji klimatycznej warto obalić i czym je zastąpić w codziennej praktyce?
Mit: „jednostka nic nie może”. Fakt: każda zmiana zaczyna się od nas samych – nawet małe kroki w codziennych nawykach mają znaczenie.
Gdzie AI realnie oszczędza Panu czas (np. planowanie zajęć, feedback, materiały)?
AI pomaga mi w dopracowaniu materiałów: generuję grafiki do prezentacji, gdy brakuje zdjęć albo ich szukanie w archiwum byłoby zbyt czasochłonne. Wykorzystuję audiodeskrypcję wykładów i automatyczne podsumowania – jako uzupełnienie zajęć, nie zamiast. AI przyspiesza też przygotowanie niezbędnych dokumentów administracyjnych.
Jak tłumaczy Pan studentom różnicę między wspomaganiem się AI a nieuczciwą pomocą?
Odwołuję się nie tylko do prawa i etyki, lecz także do satysfakcji z własnej pracy. Pytam: po co oddawać maszynie to, co możemy zrobić sami? To jak wysłanie kogoś na randkę w naszym zastępstwie – tracimy to, co najważniejsze. Wniosek: AI wspiera, ale nie wyręcza.
Jedna rzecz, z której jest Pan najbardziej dumny w ostatnim roku akademickim — co zmieniła w uczelnianej codzienności?
Zaakceptowanie błędu, swojego i studentów. Niepowodzenie czy błąd nie jest porażką, to tylko element procesu uczenia się i dochodzenia do doskonałości. Dzięki temu inaczej podchodzę do zajęć i nie spieszę się. Daje sobie i studentom czas na poprawę, modyfikacje i kolejne próby.
Na koniec: jedno zdanie „dlaczego warto” korzystać z programów typu Be.Eco jako wykładowca akademicki?
Uczenie się przez całe życie to dziś podstawowa kompetencja. Programy takie jak Be.Eco pozwalają korzystać z doświadczeń innych, zamiast wszystko odkrywać samemu. Webinary na żywo i nagrania dostępne na bezpłatnej platformie edukacyjnej to wygodna, zdalna forma rozwoju. Poznajemy tam nowe narzędzia, lepiej rozumiemy świat cyfrowy i bieżące trendy w edukacji.
prof. Stanisław Czachorowski
ambasador programu Be.Eco Fundacji Digital University, prof. UWM, biolog, ekolog i entomolog na Wydziale Biologii i Biotechnologii Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie. Popularyzator nauki, autor bloga „Profesorskie Gadanie” (https://profesorskiegadanie.blogspot.com/). Prowadzi zajęcia dla studentów i nauczycieli. Organizował Olsztyńskie Dni Nauki i Noc Biologów. Specjalizuje się w edukacji pozaformalnej, gamifikacji i nowych technologiach w nauczaniu. Hobbystycznie maluje butelki, dachówki i kamienie z motywami bioróżnorodności. W Be. Eco profesor Czachorowski prowadzi webinary na tematy dotyczące zagadnień związanych z wodą i bioróżnorodnością, współpracuje jako ekspert przy tworzeniu materiałów dydaktycznych oraz raportów.
Polecane webinary, spójne z tematyką poruszaną podczas wywiadu:
- “Dezinformacja klimatyczna - jak działać w szkole i z uczniami?” Katarzyna Banul-Wójcikowska, Paulina Sobiesiak-Penszko
- “Myślenie krytyczne jako kluczowa kompetencja we współczesnym świecie” Artur Kurasiński
Sprawdź, jak możesz wesprzeć Fundację:
