Rozmowa, nie wykład; działanie, nie teoria. W wywiadzie Edyta Borowicz-Czuchryta opowiada, jak budować odpowiedzialność cyfrową i proekologiczne nawyki w całej społeczności szkolnej — od uczniów, przez nauczycieli, po rodziców. Wyjaśnia też, dlaczego mówi „3×TAK” programom Be.Eco i Be.Net.
Czego dowiesz się z tego tekstu?
- Jak rozmawiać z uczniami o bezpieczeństwie i higienie cyfrowej na konkretnych przykładach z ich aplikacji, gier i social mediów — bez straszenia, za to z pytaniami i analizą.
- Jak łączyć zasady cyfrowe z dobrostanem: snem, koncentracją i relacjami offline, aby uczniowie widzieli sens zmian.
- Jakie działania klimatyczne naprawdę budują nawyki: szkolne ogrody, audyty energetyczne, ograniczanie plastiku i projekty z realnym wpływem.
- Jak wdrażać zmianę w całej szkole: angażować grono w wybór rozwiązań, doceniać małe kroki i zapraszać rodziców do współtworzenia.
Na koniec – otrzymasz sprawdzone materiały i webinary, które warto włączyć do praktyki.
Jak rozmawiać z uczniami o bezpieczeństwie cyfrowym i higienie cyfrowej — co działa?
Edyta Borowicz-Czuchryta: Skuteczna rozmowa o bezpieczeństwie i higienie cyfrowej zaczyna się od realnych przykładów z życia uczniów – ich aplikacji, gier i mediów społecznościowych – bo to buduje autentyczne zaangażowanie. Zamiast straszyć zagrożeniami, warto zadawać pytania i wspólnie analizować sytuacje, ucząc krytycznego myślenia i odpowiedzialnych wyborów. Dobrze działa podejście dialogowe, w którym uczniowie mogą dzielić się doświadczeniami i wątpliwościami bez oceniania. Kluczowe jest też łączenie zasad bezpieczeństwa z dobrostanem: snem, koncentracją i relacjami offline. Gdy uczniowie widzą sens i praktyczne korzyści, chętniej stosują te zasady na co dzień.
Edukacja klimatyczna: jakie aktywności szkolne najlepiej budują proekologiczne nawyki?
Najskuteczniejsze są aktywności, które łączą wiedzę z działaniem i realnym wpływem na szkolne otoczenie. Projekty uczniowskie, takie jak szkolne ogrody, audyty energetyczne czy akcje ograniczania plastiku, uczą odpowiedzialności i pokazują, że małe decyzje mają znaczenie. Fantastycznie sprawdzają się też działania zespołowe – od rozmów i dyskusji po wolontariat lokalny – bo budują poczucie sprawczości i wspólnoty. Kluczowe jest osadzenie ekologii w codzienności szkoły, a nie tylko w teorii. Gdy uczniowie widzą efekty swoich działań, proekologiczne nawyki stają się naturalną częścią ich życia. Z doświadczenia zachęcam do korzystania z takich programów jak BeEco. Uczniowie je kochają za ich bogactwo, różnorodność, wyzwania i konkursy.
Jak motywuje Pani grono pedagogiczne do pracy z nowymi materiałami — co pomaga we wdrożeniu w całej szkole?
Motywowanie grona pedagogicznego zaczyna się od sensu – pokazania, że nowe materiały realnie wspierają nauczyciela i odpowiadają na potrzeby uczniów. Kto nie lubi wyzwań? Ważne jest, aby razem z gronem pedagogicznym poszukiwać rozwiązań, żeby być kimś inspirującym dla uczniów. Wówczas zaangażowanie uczniów jest fantastyczną motywacją dla nauczycieli. Kluczowe jest włączanie zespołu w proces wyboru i testowania rozwiązań, bo współodpowiedzialność buduje zaangażowanie. Pomagają też krótkie, praktyczne szkolenia oraz przestrzeń do dzielenia się doświadczeniami między nauczycielami. Bardzo ważne jest docenianie pierwszych wdrożeń i małych sukcesów, zamiast oczekiwania natychmiastowych, idealnych efektów. Gdy szkoła uczy się razem, zmiana staje się naturalnym procesem, a nie narzuconym obowiązkiem.
Co powiedziałaby Pani rodzicom/opiekunom, by włączyć ich w działania szkoły (cyfrowe i ekologiczne)?
Rodzicom przekazuję od samego początku, że szkoła i dom grają do tej samej bramki – chcemy wychować dzieci odpowiedzialne, świadome i bezpieczne w świecie cyfrowym i środowiskowym. Ich codzienne wybory, rozmowy i przykład mają ogromny wpływ, dlatego nawet drobne działania w domu wzmacniają to, czego uczymy w szkole. Warto zapraszać rodziców do współtworzenia inicjatyw, a nie tylko do ich obserwowania – wtedy rośnie poczucie sensu i partnerstwa. Transparentna komunikacja i pokazywanie efektów wspólnych działań budują zaufanie. Gdy dzieci widzą spójność między szkołą a domem, zmiana staje się trwała i autentyczna.
Co Pani robi, aby wzmacniać sprawczość uczniów (uczeń jako autor, badacz, mentor rówieśniczy)?
Wzmacnianie sprawczości uczniów zaczynam od oddania im realnego głosu – pozwalam decydować o formie projektów, tematach badań i sposobach prezentacji efektów. Tworzę przestrzeń, w której uczeń może być autorem i badaczem, pracując nad problemami osadzonymi w prawdziwym świecie, a nie tylko szkolnymi zadaniami. Ważnym elementem jest mentoring rówieśniczy, który uczy odpowiedzialności i pokazuje, że wiedza zyskuje wartość, gdy się nią dzielimy. Staram się doceniać proces, nie tylko wynik, wzmacniając odwagę do eksperymentowania i popełniania błędów. Gdy uczniowie widzą, że ich działania mają sens i wpływ, rośnie ich motywacja i wiara we własne możliwości. Każdy lubi podejmować wyzwania. One budzą realną ciekawość i motywację do odkrywania świata. Nie mówmy uczniom, żeby coś zrobili. Zróbmy to razem.
Na koniec: jedno zdanie „dlaczego warto” korzystać z programów typu Be.Eco i Be.Net?
Mówię 3 x TAK programom takich jak Be.Eco i Be.Net, bo w praktyczny i nowoczesny sposób łączą edukację cyfrową oraz ekologiczną, wzmacniając sprawczość uczniów i wspierając szkoły w budowaniu świadomych, odpowiedzialnych postaw na przyszłość. My już to wiemy, że zarówno nasi uczniowie, ich rodzice, jak i nauczyciele kochają te programy!
Edyta Borowicz-Czuchryta
Ambasadorka programów Be.Eco i Be.Net Fundacji Digital University, nauczyciel języka angielskiego na różnych szczeblach edukacji i wykładowca w Akademii Nauk Stosowanych w Lublinie prowadząca zajęcia na studiach anglojęzycznych: International Business Management, Nursing, Physiotherapy. Obecnie dyrektor Publicznego Przedszkola Galileo oraz Publicznej Szkoły Podstawowej Galileo w Lublinie. Od 2009 roku związana z programem eTwinning. Zrealizowała już kilkadziesiąt projektów międzynarodowych, a większość z nich docenionych zostało Krajową i Europejską Odznaką Jakości. Doświadczony ambasador programu eTwinning. Jest też trenerem warsztatów komputerowych dla nauczycieli z województwa lubelskiego. Zdolności dydaktyczne szkoliła na kursie Teaching English to Young Learners na Uniwersytecie Maryland, stypendium Ambasady Amerykańskiej. W 2017 roku została Nauczycielem Języka Angielskiego BAS 2016 w konkursie organizowanym przez British Alumni Society i OUP. W 2018 dołączyła do grona Microsoft Innovative Educator Experts. W 2021 roku została nagrodzona GLOBAL TEACHER AWARD Przez Fundację AKS w Indiach. W 2024 roku została wyróżniona przez Kapitułę Listy 100! Nominowanie do Listy 100 jest wyrazem uznania środowiskowego zaangażowania oraz aktywności na rzecz rozwijania świadomości oraz kompetencji cyfrowych w Polsce. W styczniu 2025 r. wyróżniona tytułem GLOBAL PRINCIPAL AWARD 2024 przez Fundację AKS w Indiach.
Sprawdź, jak możesz wesprzeć Fundację:
