W erze nieustannego postępu technologicznego coraz trudniej o prawdziwy odpoczynek. Z każdej strony atakują nas powiadomienia, informacje i ekrany. Jednocześnie coraz więcej mówi się o kompetencjach przyszłości – umiejętnościach, które pomogą nam odnaleźć się nie tylko na rynku pracy, ale i w codziennym życiu. Rozmowa Marty Zinkiewicz z Elą Wojciechowską, prezeską Fundacji Digital University, przeprowadzona w audycji „Wszyscy ludzie przyszłości” na antenie Czwórki Polskiego Radia, rzuca światło na to, co tak naprawdę powinniśmy dziś rozwijać.
Czego dowiesz się z tego tekstu?
- Jak ograniczyć przebodźcowanie i zmęczenie technologią
- Jak nauczyć się korzystać z AI, żeby nie stracić kontroli
- Jakie są kompetencje przyszłości i jak je rozwijać
- Jak zadbać o dobrostan cyfrowy w pracy i poza nią
Kompetencje przyszłości - czyli kompetencje przeżycia
Choć brzmi to jak oksymoron, przyszłość wymaga od nas powrotu do podstaw. Fundacja Digital University mówi wprost: dziś najbardziej potrzebne są tzw. „kompetencje przeżycia”. To zestaw umiejętności, które choć znane od dawna, w dobie transformacji cyfrowej nabierają nowego znaczenia: krytyczne myślenie, współpraca, analiza informacji i uczenie się przez całe życie.
Są to zdolności, które pozostają poza zasięgiem algorytmów – a zarazem decydują o tym, czy w świecie zdominowanym przez AI, automatyzację i cyfrową komunikację pozostaniemy… ludźmi.
Higiena cyfrowa: nowy klucz do równowagi
Jak podkreśla Ela Wojciechowska, poprawa dobrostanu cyfrowego nie wymaga aplikacji ani drogich rozwiązań. Wymaga za to konsekwencji i uważności w codziennych wyborach.
Przeciążony ekranami mózg nie regeneruje się w czasie snu tak skutecznie, jak mogłoby się wydawać. Dlatego warto zadbać o konkretne rytuały:
– zrezygnuj z telefonu w sypialni,
– używaj klasycznego budzika,
– w przerwach od pracy nie sięgaj automatycznie po smartfona, tylko wyjdź na krótki spacer lub spójrz na zieleń za oknem,
– nie zerkaj na ekran podczas rozmów twarzą w twarz – to kwestia szacunku i jakości kontaktu.
Dbanie o cyfrową higienę to również kwestia świadomego korzystania z treści. Weryfikowanie źródeł informacji, dat publikacji, ale też powrót do budowania realnych relacji offline to wszystko, co chroni nas przed przebodźcowaniem i zagubieniem w nadmiarze danych.
Sztuczna inteligencja to narzędzie, nie odpowiedź na wszystko
Korzystanie z AI staje się dziś niemal koniecznością – szczególnie dla tych, którzy wracają na rynek pracy po dłuższej przerwie. Ale równocześnie, jak zauważa prezeska Fundacji, ważne jest, by traktować sztuczną inteligencję nie jako substytut, lecz jako wsparcie.
Największym zagrożeniem nie jest technologia sama w sobie, ale rezygnacja z krytycznego myślenia. To człowiek – nie algorytm – powinien odpowiadać za ostateczną decyzję, analizę i twórczy proces. Współpraca z AI wymaga dystansu, autentyczności i świadomości, że empatii nie da się wygenerować.
Warto pamiętać, że umiejętność obsługi AI to nie tylko wiedza o narzędziach, ale także dojrzałość cyfrowa. To gotowość do zadawania pytań, szukania odpowiedzi, weryfikowania, a nie ślepego polegania na maszynie.
Od konsumenta do użytkownika
Nie chodzi o to, by wyłączyć się z technologicznego świata, ale o to, by przestać być jego biernym odbiorcą. Zamiast nieustannie konsumować treści w social mediach, warto nauczyć się wykorzystywać technologię do realnych celów: pracy, nauki, organizacji życia codziennego.
Kluczowa jest zmiana nastawienia z bezwładnego scrollowania na aktywne działanie. To też droga do większej efektywności, spokoju i poczucia sprawczości, wpływu na swoje życie.
Wnioski?
Przyszłość kształtuje się nie tylko poprzez rozwój sztucznej inteligencji, robotyki czy innowacji cyfrowych, ale także przez nasze decyzje o tym, jak żyjemy, pracujemy i nawiązujemy relacje. Kluczowe staje się zachowanie równowagi, umiejętność krytycznego myślenia, dbałość o relacje z innymi i pielęgnowanie twórczej autonomii.
Nie musimy wybierać między technologią a człowieczeństwem – wystarczy, że nauczymy się korzystać z narzędzi cyfrowych z uważnością. To świadomość, a nie wyłącznie sprawność techniczna, decyduje o tym, czy technologia nas wspiera, czy zaczyna nas zastępować.
Dla mediów
- Chcesz porozmawiać z ekspertem Fundacji o higienie cyfrowej?
- Zobacz, jak mówimy o przyszłości
